Werkplaatsgids VAPE-ontsteking monteren op de Aermacchi

Dit systeem vervangt de originele dynamo en ontsteking. Het is bedoeld voor een motor die niet is getuned en niet voor wedstrijden. Je krijgt er geen extra vermogen door, wel beter licht en een betrouwbaardere ontsteking.

• Knip geen draden door. Dan raak je de beveiliging tegen verkeerde polariteit kwijt, en vaak gaat de elektronica daarna stuk.
• Controleer of de kit echt bij jouw motor past.
• Pas eerst de onderdelen op het motorblok. Pas als die goed zitten, monteer je bobine, unit en regelaar.
• Nog nooit aan een ontsteking gewerkt? Laat het doen door iemand die dat kan.
• Accu: alleen loodzuur, AGM of gel, in de juiste spanning. Geen nikkel-cadmium, nikkel-metaalhydride of lithium.
• 12 volt-kit: je hebt een 12 volt-accu nodig, of je kiest de oplossing om zonder accu te rijden. Alle lampen moeten 12 volt worden. De claxon mag 6 volt blijven.
• Elektronica van anderen: GPS, telefoon of ledverlichting zijn niet getest op dit systeem en kunnen stuk gaan. Een elektronische toerenteller werkt misschien niet meer.

Bestel de trekker apart. Die zit niet in de kit: M27x1,25, nummer 99 99 799 00.

Bekijk de rotor. Hij kan bij het vervoer een klap gehad hebben. Duw de magneten met je vingers opzij als de rotor geen kunststof laag op de magneten heeft. Een losgeraakte magneet blijft soms alleen door het magnetisme zitten. Zorg ook dat er geen schroefjes, moertjes of ringen aan de magneten hangen.

Zet de motor stevig neer, liefst op een verhoogde werkbank, zodat je goed bij de dynamokant kunt.

1. Koppel de accu los en haal hem uit de motor.
2. Schroef het dynamodeksel los.
3. Maak de draden van de oude dynamo los en trek ze uit het motorblok. Knip nog niets door.
4. Draai de 2 schroeven van de oude stator los en haal hem eruit.
5. Trek de rotor eraf met een trekschroef.
6. Maak de draden van de oude bobine los en haal de bobine weg.

De contactpunten en de vervroeger aan de rechterkant van de motor gebruik je niet meer. Je mag ze laten zitten of weghalen.

De nieuwe stator heeft drie platen: een dikke aluminium basis, een stalen ring met de houder voor de sensor en een houderplaat voor de spoel.

1. Haal de 3 voorgemonteerde schroeven M4 eruit en trek de spoel een stukje van de basis, zodat je bij de schroeven kunt.
2. Leg de basis op het blok: de platte kant naar het tandwiel, de draadopening naar voren.
3. Leg de stalen ring en de houderplaat erop. De sensor wijst ongeveer naar 10 uur.
4. Zet de drie platen vast met de 2 meegeleverde verzonken schroeven M5x30.
5. Zet de spoel terug op de plaat. Pas op voor de draden.
6. Zorg dat het gat in de spoel gelijkmatig over de verhoogde rand van de plaat valt. Zit de spoel scheef, dan loopt de rotor aan.
7. Zet de spoel vast met de 3 schroeven M4x30.
8. Leid de draad via de doorvoer uit het blok. Boor het gat zo nodig iets groter en zet er een rubber doorvoertule in.

De sensor zit bij aflevering los, omdat je de opening nog moet instellen. Draai de schroeven na het instellen voorzichtig vast. De maat van de opening staat niet in deze handleiding. Vraag die na bij je leverancier.

Krukas gereviseerd? Dan is de conus vaak nabewerkt en korter geworden. De rotor komt dan lager te zitten en kan met zijn klinknagels de spoel raken. Daarmee vernielt hij de stator. Controleer dit voordat je start.

Dit systeem vonkt elke omwenteling, dus het maakt niet uit in welke slag de motor staat.

1. Haal de bougie eruit en draai de zuiger naar het bovenste dode punt.
2. Zoek de rode streep op de rotor, links van het verhoogde deel. Op oudere rotoren zit die streep er niet.
3. Geen streep? Knip een strookje papier van 41 mm. Leg het tegen de linkerkant van het verhoogde deel en zet aan het einde een streep met een stift.
4. Controleer nog eens of de zuiger echt bovenin staat.
5. Zet de rotor zo op de krukas dat de linkerrand van de sensorkern op de streep staat.
6. Zet de rotor vast met de schroef M7x30, zonder de krukas te verdraaien.
7. Zet de bougie terug.

Op de rotor zit nog een streep, ongeveer tegenover het verhoogde deel. Die heb je hier niet nodig.

De basisstand is veilig gekozen, omdat er meer dan één type Aermacchi is. Na een paar proefritten wil je misschien iets veranderen.

1. Draai de trekker in de rotor, zodat de rotor loskomt van de conus.
2. Zet de rotor in de gewenste stand terug, zonder de krukas te verdraaien.
3. Zet de rotor weer vast.

De merktekens zijn alleen een hulp bij de eerste montage. Controleer de afstelling daarna met een stroboscooplamp.

Op de vervroegingsunit zitten 4 kleine schakelaars. Daarmee kies je de curve. Zet ze goed voordat je de unit monteert.

De uitleg bij deze standen is in de vertaalde handleiding niet helemaal duidelijk. Controleer de afstelling daarom met een stroboscooplamp.

Zoek een plek op het frame voor de bobine, de unit en de regelaar. De regelaar hoeft niet in de rijwind te zitten. Deze onderdelen kunnen er anders uitzien dan de originele, dus soms moet je iets aanpassen om ze vast te zetten.

Laat de hoogspanningskabel en de kabels van de unit nooit dicht naast elkaar lopen, zeker niet in één mantel. Dat verstoort de ontsteking en kan de unit beschadigen.

1. De dynamodraden hebben nog geen stekkerhuis, zodat ze makkelijk door het blok gaan. Doe dat pas als alles aan de motorkant goed zit.
2. Pak de vrouwelijke stekker van de unit met de draden rood, geel en wit.
3. Zet het meegeleverde stekkerhuis met 4 posities op deze stekker.
4. Klik de draden van de dynamo erin: rood op rood, geel op geel, wit op wit.
5. Verbind de mannelijke stekker van de unit met de stekker bij de bobine: rood op rood, wit op bruin, blauw/wit op geel.

Moet een contact weer uit het stekkerhuis? Steek een paperclip er van voren naast, duw het weerhaakje weg en trek de draad eruit.

Regelaar

De 2 zwarte draden uit de spoel leveren de stroom voor licht, claxon en knipperlichten. Ze hebben niets met de ontsteking te maken. Het is wisselstroom, ergens tussen 10 en 50 volt, die de regelaar omzet.

• 2 zwarte draden: de ingang van de dynamo. Het maakt niet uit welke zwarte op welke zwarte komt.
• Rood: de uitgang, plus 12 volt gelijkstroom.
• Bruin: massa. Die is binnenin verbonden met de behuizing.

Plus en min verwisselen betekent direct een kapotte regelaar. Dat valt niet onder de garantie. Een verbrande regelaar herken je aan de scherpe geur.

Sluit de rest aan volgens het bedradingsschema 91xk12 van Powerdynamo.

Bij de bobine blijft één blauwe draad over, soms blauw/wit. Dat is de stopdraad. Maakt die draad contact met massa, dan stopt de ontsteking.

Deze aansluiting is voor motoren die stoppen door kortsluiting naar massa. Het slot of de stopknop verbindt in de uit-stand een klem met massa. Sluit de blauwe draad daarop aan, dan werkt de stopfunctie zoals altijd.

Ontstekingsprobleem? Haal als allereerste deze blauwe draad los en probeer opnieuw. Vaak is dat al de oplossing.

1. Schroef de hoogspanningskabel in de bobine en trek de rubber afdichting eroverheen, voordat je de bobine monteert. Dat gaat makkelijker.
2. Gebruik de kabel uit de kit en geen oude kabel.

• Neem een nieuwe bougie en een nieuwe dop. Veel storingen komen door onderdelen die goed lijken.
• Bougiedop: het liefst 1 tot 2 kΩ. Nooit boven de 5 kΩ.
• Geen bougie met ingebouwde weerstand. Bij NGK herken je die aan de R. Heeft je kit een kabel met vaste rubber dop zonder weerstand, dan kan zo’n bougie of dop met weerstand wel nodig zijn voor de wet.
• Geen kabels die een sterkere vonk beloven, geen koolstofkabels en geen koperpasta op de bougie.

1. Controleer vóór je de accu plaatst alle aansluitingen met het schema.
2. Controleer of accu en lampen de goede spanning hebben.
3. Controleer of de rotor de spoel nergens raakt.
4. Draai alle schroeven na, ook de voorgemonteerde. Die zitten vaak maar los.
5. Zorg voor een goede massaverbinding tussen frame en motorblok.
6. Controleer na de montage nog eens de polariteit van accu en regelaar.

Bij de eerste starts kan een verkeerde afstelling de kickstarter hard terug laten slaan. Wees voorzichtig en zet de ontsteking desnoods wat later.

Geef het systeem een kans voordat je gaat meten of veranderen. De ervaring is dat de carburateur vaak opnieuw moet worden afgesteld, op lagere instellingen.

Meet de bobine, de regelaar en de unit niet door. Daarmee kun je de elektronica beschadigen en je leert er niets van.

• De ontsteking geeft tot 40.000 volt. Blijf uit de buurt van de bougie en open kabels.
• Vonk testen: houd de dop vast met iets dat goed isoleert en duw de bougie stevig tegen het motorblok.
• De vonk is dun en blauw, dus je ziet hem slecht. Je krijgt alleen vonk op kickstartsnelheid, niet als je de kickstarter langzaam indrukt.
• Trek nooit een dop los als de motor draait. Was de motor alleen als hij stilstaat en het contact uit is.
• Heb je een bobine met 2 uitgangen, dan moet bij een test de andere uitgang op een gemonteerde bougie zitten of veilig aan massa.
• Booglassen: koppel eerst bobine, regelaar en unit helemaal los. Solderen: haal de soldeerbout uit het stopcontact voordat je aan de elektronica komt.
• Vervoer de rotor nooit op de stator.
• Een dunne laag olie op de rotor helpt tegen roest.
• Staat de motor lang stil? Koppel de accu los, anders loopt hij leeg via de regelaar.

Start de motor alleen als hij koud is? Dan is een defecte bougiedop of bougie de waarschijnlijke oorzaak. Controleer ook de kabels.

De opmerkingen over wegtoelating in de handleiding gelden voor Duitsland. Kijk zelf wat in jouw land geldt.