Inleiding

Deze gids gaat over het gewone onderhoud van de kleine klassieke Vespa’s uit de jaren zestig en zeventig: de 50 (N, L, Special), de 90 en 90 SS Super Sprint, de 125 Primavera en de Primavera ET3. Liefhebbers noemen ze ‘smallframe’. Het is geen revisiehandleiding, maar een overzicht van wat je zelf kunt doen.

Modellen in het kort

• 50 N / 50 Special (1963–1983): de kleinste Vespa, eerst met drie, later met vier versnellingen. Eenvoudige, sterke motor.
• 90 SS Super Sprint (1965–1971): sportieve 90 met het reservewiel midden op de vloer.
• 125 Primavera (VMA2T, 1968–1982): de populairste kleine 125, met contactpunten.
• 125 Primavera ET3 (VMB1T, vanaf 1976): elektronische ontsteking, drie spoelkanalen, sneller.

Voor de grote modellen (GS, SS, Sprint, Rally) is er een aparte werkplaatsgids grote Vespa’s.

Alle tekst in deze gids is eigen werk: een samenvatting in eigen woorden van openbare technische gegevens en algemene werkplaatskennis. Er is niets overgenomen uit werkplaatsboeken. Waar bronnen verschillende waarden geven, staan ze allebei vermeld. Houd bij twijfel het werkplaatsboek of het advies van een Vespaclub aan.

Technische gegevens

Afstelwaarden zoals opgegeven door onderdelenspecialisten en uit het Piaggio-archief. Het ontstekingstijdstip is in graden voor het bovenste dode punt (BDP).

Bij de 90 SS en de Primavera geven bronnen een verschillend ontstekingstijdstip. Vraag bij twijfel de club of een specialist en controleer na het afstellen de bougiekleur.

Periodiek onderhoud

Kleine Vespa’s zijn vaak opgevoerd met een grotere cilinder, carburateur of uitlaat. Dan gelden de standaardwaarden niet meer: vraag bij aankoop wat er aan de motor is veranderd.

Mengsmering: alle Vespa’s in deze gids smeren de motor via olie in de benzine. Piaggio schreef voor de oudere modellen veel olie voor; de latere modellen 2% (1:50). Met moderne tweetaktolie rijden veel eigenaren van oudere modellen met minder olie dan toen voorgeschreven. Vraag daarvoor advies bij je club; te weinig olie kost een zuiger, te veel olie geeft een vuile bougie en rook.

Versnellingsbakolie verversen

1. Rijd een paar kilometer zodat de olie warm is en zet de Vespa recht op de standaard.
2. Draai de aftapplug onderaan het motorblok los en laat de olie in een bak lopen.
3. Maak de plug schoon en gebruik een nieuwe afdichtring.
4. Vul via de vul- en peilplug aan de zijkant van het blok SAE 30 bij tot de olie net uit het gat loopt: ongeveer 0,25 liter.
5. Draai alles vast en controleer na een rit op lekkage.

Bougie

1. Laat de motor afkoelen. Bij de kleine Vespa’s zit de bougie onder de rechter motorkap; bij de 50 Special zit er een klein inspectieluikje in de kap.
2. Draai de bougie eruit en kijk naar de kleur: lichtbruin is goed, zwart en nat te rijk, wit of grijs te arm.
3. Stel de elektrodenafstand af volgens de opgave van de bougie (meestal ongeveer 0,5–0,6 mm).
4. Gebruik altijd een bougie met de korte draad als dat zo is opgegeven. Draai hem eerst met de hand in en daarna niet te vast.

Contactpunten en ontsteking

De 50, 90 en gewone Primavera hebben contactpunten achter het vliegwiel. De ET3 heeft elektronische ontsteking: daar hoef je alleen het tijdstip te controleren als er iets vervangen is.

1. Verwijder de motorkap en de koelkap.
2. Houd het vliegwiel tegen, draai de moer los en trek het vliegwiel eraf met een passende trekker.
3. Draai de krukas tot de punten het verst open staan en meet met een voelermaat (gangbaar 0,3–0,5 mm).
4. Draai de schroef iets los, stel bij, zet vast en meet opnieuw. Vervang verbrande punten samen met de condensator.
5. Monteer het vliegwiel met de spie goed in de groef en draai de moer vast.

Het tijdstip controleer je net als bij de grote modellen: echt BDP zoeken met een gradenschijf, een merkteken zetten en met een stroboscooplamp of een testlampje controleren. Een te vroege ontsteking is bij deze kleine, hoogtoerige motoren de snelste weg naar een vastloper.

Carburateur

De kleine Vespa’s hebben een Dell’Orto SHB onder het zadel, in een kastje bovenop het blok. Het luchtfilter zit in hetzelfde kastje.

1. Zet de benzinekraan dicht en open het carburateurkastje.
2. Maak het luchtfilter schoon in benzine en laat het drogen.
3. Schroef de hoofdsproeier en de stationairsproeier los en blaas ze door met perslucht.
4. Kijk in de vlotterkamer naar vuil en gom van oude benzine; maak alles schoon.
5. Monteer met nieuwe pakkingen en stel met warme motor het stationair en de luchtschroef af.

Schakelen en koppeling

Ook de kleine Vespa’s schakelen met een draaigreep en twee kabels. De 50 Special van de eerste serie heeft drie versnellingen; wie er later een vierbak in heeft gezet, heeft ook een ander schakelpatroon.

1. Zet de Vespa op de standaard en schakel naar de neutraalstand.
2. De twee schakelkabels lopen van de draaigreep links naar de schakelarm op het motorblok. Elke kabel heeft daar een stelmoer.
3. Draai de stelmoeren zo dat beide kabels net strak staan, zonder de schakelarm uit het midden te trekken. In neutraal moet de draaigreep op de neutraalstreep staan.
4. Controleer alle versnellingen: elke stand moet duidelijk vallen en de motor mag er niet uit springen.
5. Springt hij toch uit een versnelling terwijl de kabels goed staan, dan zit de slijtage vaak binnen in de bak, bij het kruisstuk dat de tandwielen kiest. Dat is werk met de motor open.
6. Koppelingskabel: aan de hendel moet een paar millimeter vrije slag zijn voordat de koppeling begint te ontkoppelen. Geen speling betekent een slippende koppeling.

Remmen en banden

• Trommelremmen voor en achter. Stel de voorrem af met de stelmoer bij de hendel of het wiel, de achterrem bij het pedaal. De rem moet pakken in het eerste deel van de slag en vrij draaien als je loslaat.
• Remvoering: piept de rem of voelt hij glad, kijk dan naar de voering. Een vette voering (olie van een lekkende keerring achter) moet vervangen worden.
• Wielen: Vespa-velgen zijn gedeelde velgen van twee helften met bouten. Laat bij het wisselen eerst alle lucht uit de band voordat je de velgbouten losdraait.
• Reservewiel: veel modellen hebben er een. Pomp ook die band op en kijk naar de leeftijd van de band; oude banden worden hard en scheuren.

Storingzoeken

Bronnen

Geraadpleegd op 20 oktober 2026; alle tekst in deze gids is eigen bewerking.

• SIP Scootershop: Vespa 50 Special (V5B1T), technische gegevens
• SIP Scootershop: Vespa 125 Primavera (VMA2T), technische gegevens
• SIP Scootershop: Vespa 125 Primavera ET3 (VMB1T), technische gegevens
• Allstyles Scooters: algemene Vespa-gegevens (uit Piaggio-archief)
• Beedspeed: standaard ontstekingstijdstippen Vespa
• Scooter Help: puntafstand en ontsteking afstellen
• Museo Piaggio: Vespa-modellen

← Alle werkplaatsgidsen