Aermacchi 4-takt · ca. 1959–1972
Aermacchi Ala d'Oro: historie en aankoopadvies
De ‘gouden vleugel’: de racer van Aermacchi met de liggende stoterstangen-eencilinder. Jarenlang de favoriete 250 en 350 van privérijders, en vandaag een gewild wapen in de klassieke racerij.

Historie
Ala d’Oro betekent ‘gouden vleugel’. Zo noemde Aermacchi zijn racemotoren. Ze kwamen rechtstreeks voort uit de gewone straatmodellen met de bijna liggende viertakt-eencilinder, die ontworpen was onder technisch directeur Alfredo Bianchi. Eerst was er een 175; kort daarna, rond 1960, volgde de 250. In het begin was die niet meer dan een opgevoerde straatmotor.
Al snel liet de fabriek de 175 los en ging alle aandacht naar de 250 en later de 350. Alberto Pagani werd in 1960 negende bij de debuutrace in de Dutch TT in Assen en een week later vijfde in de Grand Prix van België. Na de investering van Harley-Davidson in 1960 kwam de raceafdeling echt op gang.
Een Grand Prix heeft de stoterstangen-eencilinder nooit gewonnen, maar wel veel ereplaatsen. Renzo Pasolini werd in 1966 derde in het 350cc-wereldkampioenschap, Kel Carruthers in 1968 ook. In de Junior TT van 1969 werden Brian Steenson en Jack Findlay tweede en derde, en in 1970 werd Alan Barnett tweede in de Junior TT. Daarnaast won de Ala d’Oro twee keer de 100 mijl van Daytona (1963 en 1964), negen Italiaanse bergkampioenschappen (1965–1973) en vele nationale titels.
Vanaf eind jaren zestig richtte de fabriek zich op een nieuwe tweetakt-tweecilinder. Die werd de basis van de latere Harley-Davidson RR-racers.
Varianten
250 (vanaf ca. 1960): eerst met de lange slag van de straatmotor (66 × 72 mm). In 1964 kwam een korteslagmotor van 72 × 61 mm met een aluminium cilinder met ijzeren voering. Volgens Moto.it hadden sommige motoren later zelfs 74 × 58 mm.
DS en DS-S: Cycle World noemt de DS 250 van 1961, de DS-S 250 van 1964 met vijfbak, de DS 350 van 1963, de DS-S 350 van 1967 en de DS-S2 250 van 1968.
350 (ca. 1963/64–1971/72): eerst 344 cc (74 × 80 mm), later 349 cc (77 × 75 mm). Er zijn veel minder 350’s gebouwd dan 250’s. Er bestond ook een 402cc-uitvoering (1969).
Ontwikkeling: rond 1966 kwamen er onder meer een droge koppeling, een sterkere drijfstang, een gesmede zuiger, een vliegwiel aan de buitenkant en een versterkt frame. Een kopklepmotor met bovenliggende nokkenas werd wel gebouwd, maar ging nooit in productie.
Let op: de Ala d’Oro 125 uit 1969–1972 is een totaal andere motor, een tweetakt.
Kerngegevens
| Motor | 1 cilinder, viertakt, liggend, kopkleppen met stoterstangen, luchtgekoeld |
|---|---|
| Boring × slag (250) | 66 × 72 mm (vroeg) of 72 × 61 mm (vanaf 1964), ca. 246–248 cc |
| Boring × slag (350) | 74 × 80 mm (344 cc) of 77 × 75 mm (349 cc) |
| Vermogen 250 | ca. 26 pk (1961) tot ca. 33–35 pk (eind jaren 60), opgave |
| Vermogen 350 | ca. 33–42 pk, afhankelijk van jaar en bron |
| Versnellingen | 4, 5 of 6, afhankelijk van jaar en uitvoering |
| Carburateur | Dell’Orto, 30–32 mm |
| Gewicht | ca. 95–112 kg droog (bronnen verschillen) |
| Topsnelheid | ca. 175–225 km/h met kuip (opgave, bronnen verschillen) |
De bronnen geven voor vermogen en topsnelheid uiteenlopende cijfers. Op een Italiaans forum merken kenners op dat de fabrieksopgaven van de topsnelheid vaak optimistisch waren.
Bekende aandachtspunten
Een Ala d’Oro is een pure racer. Veel exemplaren hadden niet eens verlichting, en een kenteken krijgen is daardoor lastig. Reken op gebruik op het circuit of als museumstuk.
Omdat het een racemotor is, zijn bijna alle exemplaren in de loop der jaren aangepast: andere voorvork, remmen (Oldani of Fontana), kuip, frame (bijvoorbeeld een Drixton-frame van Marly Drixl) of motordelen. Veel straat-Ala Verdes zijn bovendien met Ala d’Oro-onderdelen omgebouwd tot replica. Een echte fabrieksmotor herken je alleen aan papieren en nummers.
Een racemotor die lang stilstaat, moet eerst helemaal worden nagekeken. Een bekend voorbeeld: een Ala d’Oro die met olie op ricinusbasis was weggezet, moest in 2006 volledig worden gereviseerd.
Volgens forumleden is de 250 een stuk betrouwbaarder dan de latere 350.
Controleer bij aankoop
- Vraag naar frame- en motornummers en de historie. Is het een fabrieksracer, een productieracer of een ombouw van een straatmotor? Dat scheelt veel in waarde.
- Laat de motor door een specialist beoordelen: krukas, drijfstang, koppeling (droog of nat) en versnellingsbak.
- Kijk welke boring en slag de motor echt heeft; de twee uitvoeringen van de 250 lijken van buiten op elkaar.
- Is de motor lang niet gebruikt? Reken op een volledige revisie voordat je gaat rijden.
- Check wat je met de motor mag: circuit, demonstratieritten of (zelden) de openbare weg.
Onderdelen en prijzen
Veel motoronderdelen zijn gelijk aan of verwant met die van de straatmodellen (Ala Verde, Sprint), maar echte racedelen zijn zeldzaam. Echte Ala d’Oro-onderdelen vind je vooral via specialisten in klassieke racerij, clubs en beurzen.
Prijsindicatie: een volledig gerestaureerde Ala d’Oro 250 (ca. 1963) bracht in augustus 2025 op een veiling op Silverstone £5.980 op. Een 350 Ala d’Oro Corsa werd in 2017 in de VS geveild voor $5.750. Dat zijn twee losse voorbeelden zonder bekende fabrieksgeschiedenis; motoren met een sterke racehistorie kunnen heel anders geprijsd zijn. Zie dit dus als een ruwe indicatie.
BronnenMoto.it (2019): Aermacchi Ala d’OroCycle World (1971): History of AermacchiCybermotorcycle: Aermacchi Ala d’Oro 250Cybermotorcycle: Aermacchi-modellenWikipedia (EN): AermacchiLBI Limited: Aermacchi 250 CRTT (1963)Motoclub Tingavert (forum): Ala d’OroIconic Auctioneers (2025): Ala d’Oro, lot 214RM Sotheby’s (2017): Ala d’Oro Corsa
Zoek je onderdelen of een mooi boek over dit model? Bekijk het aanbod op eBay en bol.
Partnerlinks
Classic Moto Fix is gratis en zonder advertenties. Koop je via deze links, dan krijgen wij een kleine vergoeding. Jij betaalt hetzelfde. Daarmee betalen we de hosting.
Meer over Aermacchi 4-takt
Aanvulling of foutje gezien?
Heb je relevante aanvullingen, of kom je onvolkomenheden of fouten tegen? Meld het even via info@classicmotofix.com. Dan pas ik het aan.
Foto van jouw motor?
Zoals je ziet heb ik helaas niet voor elke pagina een rechtenvrije foto. Heb je zelf een mooie foto van jouw motor die je wilt delen op Classic Moto Fix? Stuur hem dan met merk, type, bouwjaar en wat info naar info@classicmotofix.com. Met het insturen geef je toestemming om de foto op de website te gebruiken. Laat ook even weten of je naam erbij mag.