Werkplaats · bougie
Bougie lezen: zo hoort hij eruit te zien, en zo niet
Acht bougiebeelden met uitleg: wat je ziet, wat het betekent en wat je eraan doet.
De bougie vertelt veel over je motor. Aan de kleur en de aanslag zie je of het mengsel klopt, of de motor olie verbrandt en of de bougie te heet of te koud is. Hieronder zie je hoe een goede bougie eruitziet, en wat de andere kleuren betekenen.
Wat zie je, en wat betekent het?
| Bougie | Zo ziet hij eruit | Wat betekent het |
|---|---|---|
| Goed | Lichtbruin tot grijsbruin, droog. | Mengsel, ontsteking en bougietype kloppen. Niets aan doen. |
| Zwart roet | Droog, dof zwart roet op het porselein en de elektrodes. | Het mengsel is te rijk (choke te lang aan, vuil luchtfilter, carburateur te rijk), de motor draait vaak alleen korte stukjes of stationair, of de bougie is te koud en wordt niet heet genoeg om zichzelf schoon te branden. Kijk eerst naar luchtfilter, choke en carburateur. |
| Nat van benzine | Nat en glimmend, ruikt naar benzine. | De motor is verzopen, of er komt wel benzine maar geen vonk. Zie Motor start niet? en test de vonk. |
| Olie | Zwart, vet en kleverig. | Er komt olie in de verbrandingsruimte: versleten zuigerveren, klepgeleiders of klepkeerringen. Bij een tweetakt kan er te veel olie in het mengsel zitten. Rook uit de uitlaat is vaak een extra aanwijzing. |
| Wit en glazig | Wit porselein, soms met spikkels of een glazige laag. | De bougie wordt te heet. Oorzaken: een te arm mengsel, een te vroege ontsteking, slechte koeling of een te warme bougie. Rij zo niet door: te heet kan de zuiger beschadigen. |
| Korstjes | Grijze, witte of geelbruine aangekoekte korstjes. | Aanslag door olie, slechte brandstof of de lood uit oude benzine. Zoek de oorzaak en zet een nieuwe bougie in. |
| Versleten | Afgeronde elektrodes, de opening is groter geworden. | Normale slijtage. Volgens NGK groeit de opening ongeveer 0,01 tot 0,02 mm per 1000 km bij een viertakt en 0,02 tot 0,04 mm bij een tweetakt. Meet de afstand of zet een nieuwe in. |
| Gebarsten | Een scheur of een stukje uit het porselein. | Vaak door een schuin gezette bougiesleutel, of door oververhitting en pingelen. Altijd vervangen. |
Zo lees je de bougie goed
- Na een normale rit. Lees de bougie na een rit van een tijdje, niet na alleen stationair draaien of een koude start. Anders ziet hij er al snel te zwart uit.
- Koude motor. Laat de motor afkoelen voordat je de bougie uitdraait, zeker bij een aluminium cilinderkop.
- Dop eraf. Trek aan de bougiedop, niet aan de kabel.
- Recht uitdraaien. Gebruik een bougiesleutel die precies past en houd hem recht. Een schuine sleutel kan het porselein laten barsten.
- Goed licht. Bekijk de punt bij daglicht of met een zaklamp, het liefst met een loep.
Afstand meten en terugzetten
- Elektrodeafstand. Meet de opening met een voelermaat. De juiste maat staat in het werkplaatsboek van je motor. Buig alleen de massa-elektrode bij, voorzichtig.
- Schroefdraad schoon. Maak het schroefdraad in de cilinderkop schoon en draai de bougie eerst met de hand in, tot de ring aanligt. Zo voorkom je scheef indraaien.
- Goed aanhalen. Haal hem aan volgens de opgave in het werkplaatsboek of op de verpakking van de bougie. Te los wordt hij te heet; te vast beschadig je het schroefdraad en de afdichting.
- Het goede type. Gebruik het bougietype en de warmtegraad uit het werkplaatsboek. Een koudere bougie voert meer warmte af, een warmere minder. Kies niet zomaar een andere.
Goed om te weten
- Verander na het lezen maar één ding tegelijk, en lees daarna opnieuw.
- Bij een twee- of meercilinder lees je elke bougie apart: zo zie je of één cilinder afwijkt.
- Twijfel je? Zet een nieuwe bougie in en kijk na een rit opnieuw.
- Voor afstellen van de carburateur: zie Dell’Orto-carburateur. Voor de ontsteking: de gratis gradenboog.
BronnenNGK: How do I read a spark plug? (Engels)NGK Australië: Spark plug analysis (Engels)NGK: veelgestelde vragen (Engels)