Werkplaats · Fiat X1/9 1972–1989
Werkplaatsgids Fiat X1/9
Onderhoud aan de X1/9: de distributieriem, het lange koelsysteem, carburateur of injectie, remmen en het targadak.
Welke X1/9 heb je?
| 1300 (1972–1978) | 1290 cc, Weber 32 DMTR-carburateur, vierbak |
|---|---|
| 1500 (vanaf 1978/1979) | 1498 cc, Weber 34 DATR-carburateur, vijfbak, elektronische ontsteking |
| 1500 met injectie | Amerikaanse auto’s vanaf 1980/1981: Bosch L-Jetronic |
| Fiat of Bertone | tot 1982 Fiat X1/9, daarna Bertone X1/9; techniek grotendeels gelijk |
Voor de X1/9 staan hier bewust geen afstelwaarden, aanhaalmomenten of klepspelingen in getallen. Gebruik daarvoor het werkplaatsboek van jouw uitvoering (1300, 1500 met carburateur of met injectie). Een verkeerde waarde kost je een motor.
Onderhoudsschema in het kort
| Elke rit | oliepeil, koelvloeistof, bandenspanning, verlichting |
|---|---|
| Elk voorjaar | olie en oliefilter verversen, bougies, remmen, kabels en rubbers nakijken |
| Volgens het boekje | klepspeling, carburateur of injectie, ontsteking, versnellingsbakolie |
| Distributieriem | om de drie jaar of ongeveer 40.000 km, of eerder als het boekje dat zegt |
| Elke twee jaar | remvloeistof vervangen |
De distributieriem
Beide motoren hebben een bovenliggende nokkenas die door een getande riem wordt aangedreven. Die riem is het belangrijkste onderhoudspunt van de X1/9. Breekt hij, dan sta je meteen stil.
- Vraag naar bewijsKoop je een X1/9, vraag dan wanneer de riem voor het laatst is vervangen. Geen bewijs? Reken dan op vervangen.
- Riem en spanner samenVervang de spanrol meteen mee. Een oude spanner kan een nieuwe riem alsnog laten overslaan.
- MerktekensZet de motor op de merktekens uit het werkplaatsboek voordat je de oude riem eraf haalt.
- SpannenSpan de nieuwe riem zoals het boekje voorschrijft. Te strak of te slap verkort de levensduur.
- Rond draaien en controlerenDraai de motor met de hand twee keer rond en kijk of alle merktekens weer kloppen. Pas dan starten.
Het koelsysteem
De radiateur zit voorin, de motor achterin. Daartussen lopen lange koelwaterleidingen door de carrosserie. Dat maakt het koelsysteem gevoelig: lucht in het systeem en roest in de leidingen zijn de bekende problemen.
Let hierop
- Gebruik altijd de juiste koelvloeistof. Gewoon water laat de leidingen van binnen roesten.
- Kijk na een rit onder de auto of er nergens koelvloeistof druppelt.
- Houd de temperatuurmeter in de gaten. Loopt hij op, stop dan meteen.
- Heb je aan het koelsysteem gewerkt, ontlucht het dan volgens het werkplaatsboek. Achtergebleven lucht geeft oververhitting.
- Doorgeroeste leidingen rotten de auto van binnenuit. Vervang ze op tijd.
Klepspeling
Meet de klepspeling met een koude motor en een voelermaat. Hoe je hem stelt en welke waarden horen bij jouw motor, staat in het werkplaatsboek. Werk rustig en meet na het stellen altijd opnieuw.
Carburateur of injectie
Tips
- De 1300 heeft een Weber 32 DMTR, de 1500 een Weber 34 DATR. Loopt hij slecht, laat de carburateur dan reviseren in plaats van eindeloos te stellen.
- Vervang een vervuild luchtfilter en oude benzineslangen; slangen worden hard en kunnen gaan lekken.
- Bij de Amerikaanse injectie-auto’s: laat storingen zoeken door iemand die Bosch L-Jetronic kent voordat je onderdelen vervangt.
Remmen en ophanging
Let hierop
- De X1/9 heeft rondom schijfremmen. De handrem werkt via een kabel op de achterste remklauwen; controleer dat die niet vastzitten.
- De hoofdremcilinder lekt vaak en zit lastig. Kijk er regelmatig naar.
- Vervang de remvloeistof elke twee jaar.
- Voor en achter zit MacPherson-vering. Achter zijn de armen verstelbaar; laat de auto uitlijnen na werk aan de ophanging.
- Voor de achterwiellagers heb je speciaal gereedschap nodig.
Carrosserie en targadak
Let hierop
- Houd de afvoeren bij het dak vrij van vuil, anders loopt er water de carrosserie in.
- Het dakdeel moet strak passen. Lekt het, dan zijn de rubbers aan vervanging toe.
- Kijk geregeld naar de binnenwielkasten, de dorpels, de bodem en de koplampbakken.
- Roest in de schotten rond de motor zie je slecht. Repareren betekent soms dat de motor eruit moet.
BronnenWikipedia: Fiat X1/9 (Engels)Hagerty: Buying guide Fiat X1/9 (Engels)Registro X1-9: overzicht van de modellen (Italiaans)
Meer op Classic Moto Fix
Aanvulling of foutje gezien?
Heb je relevante aanvullingen, of kom je onvolkomenheden of fouten tegen? Meld het even via info@classicmotofix.com. Dan pas ik het aan.